او دو كتاب در تكميل يكديگر نوشت: برج داود و قرية سفر.
1. برج داود (اشاره است به امثال سليمان 10:18؛ غزل غزلهاي سليمان 4:4) و در دو بخش است: اصول و فرايض. بخش نخست از آفرينش جهان، آزادي ارادهٴ انسان، مشيت الاهي، وحي، اجر و عذاب ابدي، آمدن مسيح و رستاخيز بحث ميكند. بخش دوم راجع است به اعمال دين.
هر بخش به ابوابي تقسيم شده و ابواب به ستونهايي. بخش اصول تقليد ناشيانهاي از ابنميمون است.
2. قرية سِفِر (شهر كتاب، يوشع 15:15) در سه بخش است و هر بخش در چند فصل يا بيت، از اينرو خود كتاب را سِفِـر بيتيم نيز ناميدهاند: الف) توحيد و عشق به خداوند در 5 فصل؛ ب) احكام مربوط به حفظ بدن و نجات روح، در 5 فصل؛ ج) روابط اجتماعي در 2 فصل؛ هر فصل نيز به بابهايي تقسيم شده است. در اين كتاب هم استناد اصلي به ابن ميمون است و حتي كمتر از ديگران ذكري شده است. مقدمه حاوي تاريخ جالبي از سنت شفاهي يهود (از زمان رابي يهوداي هه ـ ناسي (دوم ـ 2) بهبعد است.
اسرائيل بن سموئيل مَعرَبي
اسرائيل بن سموئيل ههـ ديّان (قاضي) معربي (مغربي). اديب قرائي كه در اوايل سدهٴ چهاردهم در قاهره ميزيست. نامش حاكي از آن است كه احتمالاً مغربي بوده. معلم يافث بن ضغير قاهري پزشك قرائي بود.
او رسالهاي فقهي به زبان عربي نوشت به نام كتاب الفرائض، كه تنها بخش مربوط به تقويم آن به صورت ترجمهٴ عبري در دست است. اين رسالهٴ قرائي كه مورخ سال 1313 (يا 1323؟) است،
محاسبهٴ ماههاي كبيسهٴ سال نام دارد.
ساير كتابهاي او، كه آنها هم به عربي است، مورد نظر ما نيست.
ه . اسلام
اخوتهاي عرفاني در اسلام
پيش از اين از طريقتهاي اسلامي يا فرقههاي درويشان سخن گفتهايم، كه از جهاتي همتاي فرقههاي رهباني مسيحياند. بسياري از اين طريقتها داراي منشأ اساطيري هستند، ولي قديمترينشان كه تاريخ آنها معلوم است، از اين قرار است:
1. قادريه بهنام موٴسس آن
عبدالقادر جيلي (دوازدهم ـ 1)، كه در سال 1165 ـ 560/1166 ه ق در بغداد وفات يافت. فرقههاي ديگري كه تاريخشان را تا سدهٴ سيزدهم ميتوان با اطمينان دنبال كرد، اينهاست: